Күнөскана компоненти

Автор: Super User. бөлүм Компоненттер

Ысык-Көл областынын жери минералдык заттарга бай, ошондой эле бул аймакта бир топ жер-жемиштерди өстүрүүгө болот. Бирок тилеке каршы кыш жана эрте жаз мезгилдеринде жер-жемиштерди өстүрүүгө мүмкүнчүлүк болбой келген. Жергиликтуу калкты туруктуу жер-жемиштер менен камсыз кылуу зарылчылыгы чыгып келген.

«Карагат +» долбоорунун Кунөскана компоненти алкагында жер-жемиштерди Кунөскана шартында интенсивдүү өстүрүү аркылуу Ысык-Көл облусунун калкынын тамак-аш коопсуздугун жогорулатууга көмөктөшүү иштери жүрүп жатат.

Ысык-Көл областынын жергиликтүү калкын Кунөскананы куруу, жашылча жемиштерди Кунөскананын ичинде өстүрүүгө үйрөтүү максатында төмөндөгү айылдарда жайгашкан кесиптик лицейлердин базасында кыска мөөнөттүк окуу курстары отүп жатат. Окуу курстарына Ысык-Көлдун фермерлери жана кызыккан тараптары келип окууга толук мүмкүнчүлтөрү бар. Курстар акы төлөнүп окутулат. Окуучулар лицейлерде курулган демонстрациондук Кунөсканаларда практикалык иштөө мүмкүнчүлүгүно ээ болушат.

Окуу курстары жана Кунөсканалар инновациялар менен толукталган. Айта кетсек, кыска мөөнөттүк окуу курстары модулдук ыкма менен окутулат, Кунөсканаларда тамырга тамчылатып сугаруу системасы колдонулат.

 

Кесиптик лицейлердин байланыш даректери:


’ Ананьево №82 лицей – 0551680677;

’ Туп Билим борбору – 0773803477

’ Барскоон №55 лицей - 0771383003;

’ Бөкөнбаево №81 лицей - 0773847658;

Ошондой эле, фермерлер окуу курстарын аяктагандан кийин Жети-Огүз, Тон жана Балыкчы Финанс микро кредиттик агенттиктери аркылуу Кунөскананы курууга төмөндөтулгөн пайыз менен каражат алуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушат. Эскертип кетчу нерсе, компонент жаны башталгандыктан 2013 жылы кредит берүү саны чектелген. 2013 жылынын натыйжаларынын негизинде кийинки жылдарга карата фермерлерге берчу микрокредит саны көбөйөт.

 

Кунөскана куруу учун кредитинин фермерге талаптары:


’ Лицейлерде Кунөскана кыска мөөнөттүк курсун аяктоосу (сертификат);

’ Ысык-Көл областынын айыл тургуну;

’ Кош каржылоо;

’ Төлөө мүмкүнчүлүгү;

’ Көлөмдүү бизнес план;

Сактоо жайлары

Автор: Super User. бөлүм Компоненттер

КАРАГАТ+ проектисинин дагы бир компоненти бул Ысык-Кол облусунда сактоочу жайлардын курулушун пропагандалоо. Фермерлер КАРАГАТ+ проектиси менен партнер микро кредиттик агенттиктерден томондотулгон пайыз менен кредит алып, атайын професионал технологтор иштеп чыккан модельде оздоруно сактоо жайын салып алганга мумкунчулук берет. Сактоочу жайларда жашылча, момо-жемиштердин баасы которулушуно чейин  сактоо пайдалуу болору, жана ошого ылайык сактоочу жайларды онуктурууго жумшалган инвенстиция кыска убактынын ичинде озун актары аныкталган.

Наркына кошулган баа системасы

Автор: Super User. бөлүм Компоненттер

Наркына кошулган баа системасы компонентинин негизги максаты фермер, алып сатуучу жана кайра иштетуучу ортосундагы алып сатуу мамилесин оптималдаштыруу болуп эсептелет. КАРАГАТ+ проектисинин алкагында Ысык-Кол облусунун 40 айылында кабыл алуу жайлары ачылмакчы. Момо-жемиштердин жетилген жана сактоо мезгили ото кыска болгондуктан фермерлер жай мезгилинде тушумдору жерде калбаса учун томон баада сатып жиберишет. Кабыл алуу жайлары жергиликтуу фермерлердин момо-жемиштерин рыноктук наркын бир абалда кармап, фермерлердин кирешесине он таасирин тийгизет. Проект тарабынын кабыл алуучулар жана кайра иштетуучулор же сатып алуучулар менен жолугушуу уюштурулуп турут. Бул жолугуушулар эки тараптын келишим турундо иштоосуно жол ачып, алдыгай карай план коюп иштоосунл туртку болот. Кабыл алуучу жайда иштеген ортомчу фермердик топтун чечими менен аныкталат. Кабыл алуучу жайлар сатып алуучулар учун эн ынгай, себеби сатып алуучу фермерлерди кыдырып сатып алышпайт, транспорттук чыгымдары аз болот. Сатып алуучуга бир жерден дун алып кетуусуно шарт тузулот. Ушундай ыкма менен момо-жемиш ондуруучудон кайра иштетууго чейинки жолду оптималдаштыруу мумкун.

Фермерлерди окутуу

Автор: Super User. бөлүм Компоненттер

Фермерлерди окутуу
Питомниктердин жана фермерлердин квалификациялык денгээлин жогорулатуу максатында КАРАГАТ+ проектиси атайын иштелип чыккан модульдун негизинде окутууларды откозмокчу. Окутуулар томондогу кесиптик лицейлерде отмокчу:

Боконбаев №81 кесиптик лицейи;
Барскоон № 55 кесиптик лицейи;
Туп “Билим” борбору;
Ананьево №82 кесиптик лицейи;
Жана ошондой эле айыл жерлеринде тузулгон атайын топтор учун мобильдик тренингтер откорулмокчу.
Тренингтер учун демонстрациялык аянтчалар уюштурулуп, окуучулар учун практикалык негизде отмокчу. Фермердик топтор учун тренингтерди “Шоола” бейокмот уюму отот.


Тренингтин компоненттери:


1. Питомник даярдоо;
2. Жер тандоо;
3. Момо-жемиш остуруу;
4. Тушум жыйноо сактоо;
5. Кайра иштетуу, сактоо;
6. Тамчылатып сугаруу.


2013 жылда жогорудагы компонентер боюнча кесиптик лицейлерден минимум 120 окуучу, фермердик топтордон 400 фермер окутулмакчы.
Курстардын мооноту кесиптик лицейлер учун 7 кундук болуп мугалимдин тактаган графигинде жургузулот. Ал эми фермердик топтор учун 5 ай аралыгында 7 кундук курстар минимум бир жумада бир курс болуп, 3-4 саатка созулат.

Тамчылатып сугаруу

Автор: Super User. бөлүм Компоненттер

Тамчылатып сугаруунун мааниси:

• Сугат суусу жетишпеген участокторго сууну камсыз кылуу;

• Сууну уномдуу пайдаланууга багыт алуу;

• Тушумдун жогорулашын камсыз кылуу;

• Жаны инновациялык ыкманын регионга жайылтылышы.

КАРАГАТ+ проектиси Ысык-Кол облусуна инновация алып келуу максатында тамчылатып сугаруу системасын жайылтууну коздойт. Ысык-Кол облусунун кээбир аймактрында сугат суу жетишсиз болуп келет, ушул субептерден улам талаалар бош калып фермерлер тушум экпей келишет. Тамчылатып сугаруу системасы менен фермерлер тушумун кобойтушуп, сугарууда женилдик алышат, система менен сууну 50%ке чейин экономдоо мумкун. Проектинин алкагында 40 демонстрациялык участокто тамчылатып сугуруу системасы орнотулмакчы, ал жерлерден фермерлер тамчылатып сугаруу боюнча кенири билим алып оз бакчаларына системаны сатып алып орнотуп практика жузундо ишке ашырышса болот. Проект фермерлерге тамчылатып сугаруу системасын сатып алганга маалымат кызматын сунуштайт.

Тамчылатып сугаруу компонентине СЭП (Сууну экономдуу пайдалануу-Хелветас) проектиси консультант катары тренерлерди окутуп, оз тажрыйбалары менен болушмокчу.